Szlak Świętej Warmii jest szlakiem turystyczno-pielgrzymkowym prowadzącym przez najważniejsze warmijskie miejsca związane z religią rzymskokatolicką oraz osobami z nią związanymi. Na szlaku znajdziemy m.in. “polskie Lourdes” – czyli słynne Sanktuarium Maryjne w Gietrzwałdzie czy miejsca związane z Janem Pawłem II, biskupem Wyszyńskim czy biskupem warmińskim Ignacym Krasickim.

Warmia jest tą historyczną krainą, która przez wieki, nawet znajdując się pod panowaniem protestanckich Niemiec, pielęgnowała w sobie polskość i związaną z nią religię katolicką. Można powiedzieć nawet, że polskość przetrwała na Warmii w czasach zaboru pruskiego i potem, w czasach międzywojennych i II wojny światowej, głównie dzięki silnemu przywiązaniu ludności polskiej do religii katolickiej, będącej w opozycji wobec wyznających luteranizm Niemców. Wyznanie rzymskokatolickie było dla ludności polskiej na znajdującej się w granicach państwa niemieckiego luterańskiej Warmii silnym spoiwem łączącym warmińskich Polaków.

Co ciekawe to właśnie religia katolicka jest głównym wyróżnikiem polskich Warmiaków od Mazurów. Warmia była wierna religii rzymskokatolickiej, a Mazurzy – także ci polskiego pochodzenia – w większości byli wyznawcami luteranizmu. Przywiązanie ludności polskiej na Warmii do religii katolickiej przez całe stulecia było widoczne zarówno w architekturze jak i kulturze warmińskiej. Wiele z tych pamiątek historii przetrwało do dziś. I dzięki temu możemy dzisiaj podążać Szlakiem Świętej Warmii.

Warmia była zawsze wierna Bogu i Kościołowi katolickiemu, zasługując na zaszczytne miano Świętej Warmii

Jan Paweł II

Terytorium Warmii od początku jej istnienia było ściśle związane z religią rzymskokatolicką. Granice Warmii zostały ustalone w roku 1243 jako terytorium dominium biskupstwa warmińskiego w obrębie Państwa Zakonu Krzyżackiego w Prusach i stanowiło 30 procent terenu całej diecezji warmińskiej. Sto lat później ukształtowały się ostateczne granice Warmii. W 1454 miasta Warmii wzięły udział w powstaniu antykrzyżackim w trakcie którego uznały zwierzchnictwo króla Polski. 12 lat później na mocy II pokoju toruńskiego w 1466 r. księstwo warmińskie weszło w skład prowincji Prusy Królewskie należącej do Korony Królestwa Polskiego, a zwierzchnictwo nad Warmią objął biskup warmiński. Do Polski Warmia należała do pierwszego rozbioru Polski, czyli do roku 1772, kiedy to została włączona do Prus. Ponownie w granicach Polski Warmia znalazła się w roku 1945.

Mapa Świętej Warmii 1755

Mapa Świętej Warmii 1755, Domena Publiczna, źródło: wikipedia.org – otwórz w nowym oknie

Szlak Świętej Warmii

Szlak Świętej Warmii to turystyczno-pielgrzymkowy szlak prowadzący przez ważne – z punktu widzenia wiary i religii katolickiej – miejsca dawnej Warmii. Na szlaku znajdziemy m.in. wspaniałe Sanktuaria Maryjne w Świętej Lipce, Stoczku Klasztornym i Gietrzwałdzie, czy warmińskie miejsca związane z Janem Pawłem II i kardynałem Wyszyńskim.

Miejsca na Szlaku Świętej Warmii:

  • Wrota Warmii w Bałdach
  • Gietrzwałd: Polskie Lourdes
  • Olsztyn: Zamek, Archikatedra i Jan Paweł II
  • Kalwaria Warmińska w Głotowie
  • Kolegiata w Dobrym Mieście
  • Lidzbark Warmiński – historyczna stolica Warmii
  • Sanktuarium Matki Bożej Królowej Pokoju w Stoczku Klasztornym
  • Sanktuarium Krwi Chrystusa w Bisztynku
  • Reszel
  • Sanktuarium w Świętej Lipce
  • Sanktuarium Św. Rocha w Tłokowie
  • Sanktuarium Maryjne w Krośnie k. Ornety
  • Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie
  • Pieniężno
  • Frombork
  • Braniewo